Αντιμετώπιση χόνδρινων βλαβών

Ο αρθρικός χόνδρος καλύπτει τις επιφάνειες των οστών στις αρθρώσεις. Αποτελεί τον “προστατευτικό μηχανισμό” των αρθρώσεων, που επιτρέπει την ομαλή κίνηση των οστών, χωρίς τριβή. Ο αρθρικός χόνδρος δεν έχει αιμοφόρα αγγεία και νεύρα, με αποτέλεσμα να έχει πολύ περιορισμένη ικανότητα αυτοεπιδιόρθωσης.

Όταν ο χόνδρος των αρθρώσεων φθείρεται ή τραυματίζεται, η άρθρωση χάνει τη φυσική της προστασία, προκαλώντας πόνο, οίδημα, περιορισμό της κίνησης της άρθρωσης, αίσθημα “κλειδώματος” ή “σκαλώματος” εάν ένα κομμάτι χόνδρου αποκολληθεί και παρεμβληθεί στην άρθρωση, ήχο ή αίσθηση τριβής κατά την κίνηση της άρθρωσης και αστάθεια.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Αθλητές και άτομα με έντονη φυσική δραστηριότητα
Επαγγελματίες με επαναλαμβανόμενη καταπόνηση της άρθρωσης
Όσοι έχουν τραυματισμούς (άμεσο χτύπημα στην άρθρωση, διάστρεμμα, κάταγμα, συνοδή ρήξη προσθίου ή οπισίου χιαστού συνδέσμου ή ρήξη μηνίσκου)
Άτομα με υπερβολικό βάρος που επιβαρύνουν τις αρθρώσεις
Ασθενείς με έντονη παρέκκλιση στον άξονα φόρτισης του κάτω άκρου που μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη πίεση σε συγκεκριμένες περιοχές του χόνδρου στο έσω ή έξω μέρος του γόνατος ή της ποδοκνημικής άρθρωσης, προκαλώντας χόνδρινη βλάβη.

Ο Ορθοπεδικός κ. Π. Πετρίδης, μέλος επί 9 ετών του ιατρικού Team της ποδοσφαιρικής ομάδας FC Schalke 04 της Bundesliga στη Γερμανία, διαθέτει την υποειδικότητα της Αθλητιατρικής από τον Ιατρικό Σύλλογο Westfalen – Lippe Γερμανίας και πιστοποίηση στις αρθροσκοπικές επεμβάσεις από τη Γερμανόφωνη Αρθροσκοπική Εταιρεία AGA, ασχολείται με τη θεραπεία χόνδρινων βλαβών των μεγαλύτερων αρθρώσεων, όπως:

Γόνατο (Οστεοχόνδρινες βλάβες, Διαχωριστική Οστεοχονδρίτιδα)
Ισχίο (Εστιακές χόνδρινες βλάβες κεφαλής μηριαίου ή κοτύλης)
Άκρο πόδα – Ποδοκνημική άρθρωση (Διαχωριστική Οστεοχονδρίτιδα αστραγάλου)

Η συντηρητική θεραπεία ενδείκνυται συνήθως για μικρού βαθμού βλάβες ή στα αρχικά στάδια της πάθησης. Στόχος είναι η μείωση του πόνου και του οιδήματος, η βελτίωση της λειτουργικότητας της άρθρωσης, και η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες χωρίς χειρουργική θεραπεία. Περιλαμβάνει τη συστηματική χορήγηση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων για τη μείωση του πόνου και της φλεγμονής, συμπληρωμάτων διατροφής και σκευασμάτων για μείωση του οιδήματος, εξειδικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας σε συνεργασία με συνεργάτες μας, εγχύσεις με υαλουρονικό οξύ, ή ορθοβιολογικές θεραπείες. Παράλληλα είναι δυνατή η εφαρμογή ειδικών ναρθήκων για την αποσυμφόρηση της εκάστοτε άρθρωσης.

Επεμβατικές θεραπείες χόνδρινων βλαβών

Η ελάχιστα επεμβατική θεραπεία είναι η αρθροσκοπική αντιμετώπιση και εφαρμόζεται όταν η συντηρητική αγωγή αποτυγχάνει, ο πόνος είναι έντονος ή η βλάβη είναι εκτεταμένη. Σε οξείες καταστάσεις με πρόσφατο τραύμα και βλάβη του χόνδρου, καλό είναι συνήθως να επιλεγεί άμεσα η χειρουργική θεραπεία προκειμένου να αποκατασταθεί άμεσα η χόνδρινη βλάβη και να έχει ο χόνδρος καλύτερες πιθανότητες αποκατάστασης.

Παρόλα αυτά, σε περιπτώσεις προχωρημένης οστεοαρθρίτιδας στο γόνατος ή στο ισχίο, δηλαδή όταν ο χόνδρος έχει καταστραφεί ολοσχερώς, η αρθροπλαστική είναι η μόνη αποτελεσματική λύση.

Τύποι αρθροσκοπικών επεμβάσεων:

Αρθροσκοπικός καθαρισμός (Dedridement): πρόκειται για μία τεχνική που αποσκοπεί στην αφαίρεση των ασταθών και κατεστραμμένων τμημάτων του χόνδρου ώστε να επέλθει ομαλοποίηση της επιφάνειας που οδηγεί στη μείωση του πόνου. Είναι μία τεχνική που στις ημέρες μας έχει όλο και μικρότερη αποδοχή από τον ιατρικό κόσμο, καθότι οδηγεί συνήθως σε μεγαλύτερη απώλεια χόνδρινου ιστού παρά σε βελτίωση των συμπτωμάτων.
Τεχνική μικροκαταγμάτων (microfractures, nanofractures): Ο χειρουργός δημιουργεί μικρές οπές στο υποχόνδριο οστό της βλάβης. Αυτό προκαλεί αιμορραγία και απελευθέρωση πολυδύναμων αρχέγονων κυττάρων του μυελού των οστών (μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα), τα οποία διαφοροποιούνται σε κάποιο βαθμό σε χόνδρινα κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά δημιουργούν ένα νέο, ινώδη ή ινοϋαλειδή χόνδρο. Ο χόνδρος αυτός δεν είναι τόσο ανθεκτικός και ισοδύναμος με τον φυσιολογικό υαλοειδή χόνδρο που υπήρχε πρωτύτερα, αλλά είναι σαφώς καλύτερος από την ύπαρξη ενός χόνδρινου ελλείματος.
Αυτομεταμόσχευση οστεοχόνδρινων κυλίνδρων (Osteochondral Autograft Transfer System – OATS ή Mosaicplasty): Ο χειρουργός λαμβάνει μικρά τμήματα υγιούς χόνδρου και υποχόνδριου οστού (κύλινδροι) από μια περιοχή της άρθρωσης που δεν φορτίζεται (περιοχή δότης) και τα μεταμοσχεύει στην περιοχή της βλάβης (περιοχή λήπτης). Είναι μία πολύ καλή θεραπευτική αντιμετώπιση για μικρές, εστιακές βλάβες έκτασης 1-2 cm2 που αφορούν όχι μόνο τον χόνδρο αλλά και το υποκείμενο υποχόνδριο οστό.
Μεταμόσχευση αυτόλογων χονδροκυττάρων (Autologous Chondrocyte Implantation – ACI/MACI): Πρόκειται για μια τεχνική δύο σταδίων. Στο πρώτο, λαμβάνεται ένα μικρό δείγμα χόνδρου από τον ασθενή από μία περιοχή της άρθρωσης που δεν φορτίζεται (περιοχή δότης). Τα χονδροκύτταρα καλλιεργούνται και πολλαπλασιάζονται σε ειδικό εργαστήριο. Στο δεύτερο στάδιο, αυτά τα καλλιεργημένα κύτταρα εμφυτεύονται στη βλάβη, είτε ως μια ειδική μεμβράνη (Matrix – MACI) που ενσωματώνεται με το υποκείμενο υποχόνδριο οστό και συρράπτεται με τον γειτονικό χόνδρο με ειδικά πολύ λεπτά νήματα, είτε με τη χρήση και ενστάλαξη μικρών σφαιριδίων που περιέχουν τα χονδροκύτταρα και εναποτίθενται στην περιοχή της βλάβης (ACI), για να αναπτυχθεί νέος χόνδρος.
Minced Cartilage Implantation^® (MCI): Είναι μία σύγχρονη τεχνική αποκατάστασης χόνδρινων βλαβών που βασίζεται στη χρήση του ίδιου του χόνδρου του ασθενούς. Κατά την τεχνική αυτή λαμβάνονται τμήματα χόνδρου του ασθενούς από περιοχή μη φόρτισης, τεμαχίζονται σε μικρά θραύσματα και με τη βοήθεια ορθοβιολογικών παραγόντων και κόλλας ινικής επανατοποθετούνται στην περιοχή της βλάβης. Η διαδικασία γίνεται στο πλαίσιο ενός μόνο χειρουργείου και οδηγεί στη δημιουργία υαλοειδούς χόνδρου καλής ποιότητας. Ενδείκνυται για τη θεραπεία εστιακών χόνδρινων βλαβών μέτριας και μεγάλης έκτασης.

Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής εξαρτάται από την ηλικία και τις απαιτήσεις του ασθενούς, το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, τη συνύπαρξη βλάβης του υποχόνδριου οστού και την εμπειρία του Ορθοπεδικού Χειρουργού στην εφαρμογή προηγμένων τεχνικών.

Προϋπόθεση για τη διενέργεια μίας επεμβατικής θεραπείας με στόχο τον επανασχηματισμό χόνδρινου ιστού είναι η αντιμετώπιση πρωτύτερα παρεκκλίσεων του ανατομικού άξονα φόρτισης του σκέλους, αποκατάσταση συνδεσμικών κακώσεων και ρήξεων των μηνίσκων.

Η επέμβαση πραγματοποιείται στο πλαίσιο νοσηλείας μίας νύχτας και ο ασθενής εξέρχεται από το νοσοκομείο την επόμενη ημέρα, αφού έχει κινητοποιηθεί από τους φυσικοθεραπευτές της κλινικής και από τον ιατρό.

Η ανάρρωση μετά από αρθροσκόπηση γόνατος απαιτεί μία μικρή περίοδο μερικής φόρτισης του μέλους (Partial weight bearing) ή προοδευτικής φόρτισης (Progressive weight bearing) σύμφωνα με το πρωτόκολλο αποκατάστασης που θα σας δώσει ο ιατρός.

Κάθε ασθενής αντιμετωπίζεται στο ιατρείο μας ως μοναδική-ξεχωριστή περίπτωση. Από την πρώτη αξιολόγηση έως την πλήρη αποκατάσταση, η θεραπευτική πορεία σχεδιάζεται εξατομικευμένα, με στόχο όχι μόνο την ίαση, αλλά και την άριστη λειτουργική επανένταξη στην καθημερινότητα και στις αθλητικές του δραστηριότητες.

Στο ιατρείο μας μπορούμε να σας ενημερώσουμε και να σας συμβουλέψουμε τεκμηριωμένα σχετικά με την αναγκαιότητα ενός χειρουργείου αρθροσκοπικής χειρουργικής με στόχο τη θεραπεία χόνδρινων βλαβών, λαμβάνοντας υπόψιν την κλινική σας εικόνα, τις απεικονιστικές σας εξετάσεις (ακτινογραφίες, μαγνητική τομογραφία κτλ) και τις συνοδές σας παθήσεις (συννοσυρότητες).

Οι ασθενείς μας λαμβάνουν ένα αναλυτικό πρόγραμμα προεγχειρητικής προετοιμασίας, πληροφορίες που αφορούν το χειρουργείο και τη μετεγχειρητική φαρμακευτική αγωγή, όπως επίσης και οδηγίες αποθεραπείας σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένα πρωτόκολλα μετεγχειρητικής αποκατάστασης. Σε συνδυασμό με τους φυσικοθεραπευτές-συνεργάτες μας, βρισκόμαστε δίπλας σας σε κάθε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά τη χειρουργική σας επέμβαση, προκειμένου να επιτύχουμε ένα άριστο χειρουργικό αποτέλεσμα που θα σας ικανοποιήσει και θα σας επαναφέρει στις καθημερινές σας δραστηριότητες.